Candida albicans – mala napast

Pored bakterija i virusa, kao izazivače infekcija imamo gljivice. Najpoznatija gljivica i najčešća je Candida albicans. To je ovalna kvasnica koja se razmnožava na 2 načina koji i određuju da li je u saprofitnom ili patogenom stanju. Može biti prisutna kao deo normalne saprofitne flore u crevima, bukalnoj i vaginalnoj sluzokoži, ali se ne smatra normalnim članom flore. Kod zdravih osoba ne dolazi do razmnožavanja fungusa, a kod premećene flore se javlja rast gljivice koji ukazuje na oboljenje. Patološki razvoj kandide se javlja najčešće kod uzimanja nekih lekova (glukokortikoidi, antibiotici, imunosuperesivi), potom kod nekih bolesti endokrinog sistema (dijabetes, hipotireoidizam), kod novorođenčadi, trudnica, starih osoba. U zavisnosti od lokalizacije imamo: Oralnu kandidijazu (Soor), vaginalnu kandidijazu, Balanopostithis candidomycetica (kandidijaza penisa), Perionyxis chronica (kandidijazu nokta), kandidijazu digestivnog trakta, itd.

Oralna kandidijaza se najčešće javlja kod novorođenčadi pre nego normalna bakterijaska flora kolonizuje bukalnu sluzokožu. Kod odraslih se obično javlja kod uzimanja već pomenutih lekova ili imunodeficijentnih stanja, i to se može proširiti na uglove usana pa čak i ceo digestivni trakt. Na jeziku se vide nepravilne i ograničene beličaste naslage koje se teško odvajaju od sluzokože,a ispod njih je sluzokoža crvena i ispucala. Kod pušača se može javiti poseban oblik koji se naziva hronična oralna kandidijaza.

Vulvo-vaginitis se javlja kod odraslih, ponekad kod dece, uzrokovana je uzimanjem antibiotika bez dodatne upotrebe antimikotika, lekova koji deluju protiv gljivica, kod žena u graviditetu zbog prirodne supresije imunog sistema, ili pak kao polno prenosiva bolest. Manifestuje se crvenilom kože vulve i sluzokože vagine, a javlja se i obilan gust beo sekret.

Kandidijaza penisa se retko manifestuje, obično je seksualno preneta bolest. Promenama su zahvaćeni glans penisa i unutrašnji list prepucijuma. U početku se vide mali plihovi koji se slivaju potom prskaju i ostavljaju crvenilo sjajne površine sa  ljuspicama po ivicama.

Kandidijaza nokta se javlja kod osoba čije su ruke preterano izložene pranju, takođe kod poslastičara zbog kontakta sa brašnom i drugim ugljenim hidratima. Primarno se javlja oštećenje kože oko nokta pa se potom na tom mestu javlja infekcija gljivicom, pa se između nokatne ploče i kože obrazuje džep iz kog se cedi gnoj u kom se može naći kandida. Oboljenje ima hronični tok, nokatna ploča je trošna i izbrazdana,a u ređim slučajevima se može javiti i potpuno odvajanje nokta od kože.

Lečenje kandidijaze zavisi od oblika bolesti. Osim digestivne kandidijaze koja se odmah leči sistemski, ostali oblici bolesti se prvo leče lokalno antimikoticima. Oralna se leči oralnim gelom ili suspenzijom, vaginalna vaginaletama, kožna, kandidijaza penisa i nokta se leči kremom ili puderom, i neophodno je da lečenje traje dok traju simptomi i još 7 dana nakon smirivanja istih. Ukoliko lokalna terapija nije dala rezultate onda se prelazi na primenu per os lekova. Takođe je neophodno dok traje lečenje izbegavanje uzimanja ugljenih hidrata (šećeri, sokovi, brašno, peciva) ili direktan kontakt sa obolelim mestom, što se odnosi na kandidijazu nokta i kože, jer slatka sredina pogoduje razvoju kandide.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *